paragraph
standard_text
Een onaangenaam gevoel bij het ademen (patiënten spreken van kortademigheid of moeilijkheid om te ademen).
De meeste types van dyspneu zijn geassocieerd met tachypneu (snelle ademhaling) en/of hyperpneu (overmatig diepe ademhaling).
Het is een subjectieve gewaarwording zonder objectieve tekens van zuurstoftekort.
collapsed_text
Oorzaken
- Situationeel: acute angst.
- Ziektegerelateerd: pijn, anemie, asthenie, pulmonaire embolie, borstinfectie, abdominale distensie (massieve ascites, massieve hepatomegalie), obstructie van de bronchus, aantasting van functioneel longweefsel door kanker, lymfangitis carcinomatosa, obstructie van de vena cava superior, pleurale effusie, pericardiale effusie.
- Behandelingsgerelateerd: pneumothorax, pneumonectomie, chemotherapiefibrose, radiatiefibrose.
- Andere: astma, chronische ziekte van de luchtwegen (chronische bronchitis, emfyseem), linker ventrikeldysfunctie, myocardinfarct, cardiale aritmie, metabole acidose, fibroserende longziekte, inhalatie van een vreemd lichaam, hyperthyreoïdie.
Evaluatie
Volgende vragen helpen bij het identificeren van de oorzaak:
- Vertoont de patiënt tekenen van cyanosis, anemie of asthenie? Wanneer geen objectieve tekenen zijn van hypoxie is zuurstoftherapie niet aangewezen.
- Zijn er aanwijzingen in de medische voorgeschiedenis van de patiënt?
- Is de patiënt angstig?
- Wordt de dyspneu erger bij lichaamsbeweging? (Dyspneu met een fysieke oorzaak wordt altijd erger bij fysieke inspanning. Indien de dyspneu in rust aanwezig is, is angst aannemelijk de belangrijkste oorzaak).
- Is de dyspneu plots begonnen? Indien ja, overweeg longembolie, cardiale oorzaak (aritmie, linker ventrikeldysfunctie, myocardinfarct), klaplong door obstructie of pneumothorax, bronchospasmen (astma, allergische reactie).
- Is de dyspneu episodisch? Indien ja, overweeg bronchospasmen, angst, multipele longembolieën.
- Is er verhoogde veneuze druk in de hals, een galopperend ritme of ruis? Indien ja, overweeg congestief hartfalen, pericardiale effusie, obstructie van de vena cava superior, pulmonaire tumormassa.
Onderzoeken
Eén of verscheidene van de volgende onderzoeken kunnen nuttig zijn:
- Röntgenfoto van de borstkas.
- Hemoglobine.
- EKG.
Een ventilatie-perfusiescan is soms nuttig bij patiënten met een vermoeden van longembolie.
Andere onderzoeken (bv spirometrie en bloedgassen) kunnen belastend zijn voor de patiënt en zijn niet vaak vereist.
standard_text
previous
next