Soms kan de patiënt geen morfine slikken:
- slikproblemen zoals na bestraling van keelkanker
- zwakte
- braken
- bewusteloosheid
- geen therapietrouw (verward of psychiatrische problematiek)
Hierbij gaat men over tot parenterale toediening via:
Een intraveneus infuus
- De intraveneuze weg is niet te verkiezen vermits de patiënt zijn onafhankelijkheid verliest en meestal ook verplicht wordt in het ziekenhuis te verblijven.
- Bij overschakeling van orale morfine naar intraveneuze deelt men de orale dagdosis door 3. Wanneer een patiënt pijnvrij is met MS Contin® 2 x 30 mg per dag – dagdosis is 60 mg – zal hij eveneens geholpen zijn met 60 mg : 3 = 20 mg morfine per 24 uur via een intraveneus infuus.
Een subcutaan infuus
- Een subcutaan infuus – de zogenaamde draagbare spuitaandrijver – kan de patiënt via een draagtasje aan zijn middel hangen.
- Bij overschakeling van orale morfine naar subcutaan deelt men de orale dagdosis door 2. Wanneer een patiënt pijnvrij is met MS Contin® 2 x 30 mg per dag – dagdosis is 60 mg – zal hij eveneens geholpen zijn met 60 mg : 2 = 30 mg morfine per 24 uur via een subcutaan infuus.
Een peridurale katheter
- De indicaties voor het aanleggen van een peridurale katheter zijn beperkt. Bovendien is een katheter erg omslachtig voor de thuiszorg.
Rectale toediening
- Een andere mogelijkheid is het rectaal bedienen van MS Contin®. Er werd aangetoond dat de resorptie gelijkwaardig is aan de orale opname.
Transdermale toediening
Hierbij wordt een klever of patch op de huid geplakt, waaruit de pijnstiller op continue wijze vrijkomt en dwars door de huid in het lichaam penetreert.
Fentanylpleisters: Durogesic®, Matrifen® of fentanyl EG®-klevers bevatten fentanyl, een product ontwikkeld voor de anesthesie.
- Het is ongeveer 100 keer krachtiger dan orale morfine.
- De klevers moeten om de 3 dagen vervangen worden.
- Ze zijn beschikbaar met 12.5, 25, 50, 75 en 100 µg/uur vrijstelling wat als vuistregel ongeveer overeenkomt met respectievelijk 30, 60, 120, 180 en 240 mg orale morfine per dag.
- Men kan de meeste pleisters doorknippen.
- Bij het overschakelen van orale morfine naar Durogesic® houdt men rekening dat de pleister pas na 12 u optimaal functioneert. Men kleeft de pleister tegelijk met de laatste inname van MS Contin®.
- Durogesic® is een handige toedieningsvorm, maar omdat de werkingsduur 72 uur bedraagt kan men de patch niet gebruiken bij het zoeken naar de optimale dagelijkse dosis pijnstilling.
- Voorzie steeds kortwerkende morfine voor doorbraakpijn.
Buprenorfinepleisters (Transtec®)
- Zijn beschikbaar met vrijstelling van product respectievelijk 35, 52.5, 70 µg/uur. (35 µg/uur komt overeen met een orale dagdosis morfine van minder dan 120 mg).
- Ook deze klevers kunnen doorgesneden worden en zijn 72 uur actief.
- Voor doorbraakpijn gebruiken we hier enkel sublinguale buprenofine tabletten (Temgesic®). 0,2 mg komt overeen met 8 mg morfine oraal.
Als men van de ene naar de andere toedieningsvorm overschakelt, rekent men het best alles eerst naar de orale dagdosis. (Dit is zeker nuttig bij patiënten die zowel een pleister hebben, intraveneus morfine toegediend krijgen en bovendien nog af en toe wat MS Direct® bijnemen. Vanuit deze orale equivalentie kan men dan terugrekenen naar de dosis die men wenst toe te dienen).