Doelen, wensen en behoeften inventariseren
Niet iedereen heeft nood aan hulp of ondersteuning bij de ervaren moeilijkheden.
Het is belangrijk om er aandacht voor te hebben en een inventaris op te maken van de veranderingen en de noden van de persoon.
Toets af of hierbij hulp of ondersteuning gewenst is en bekijk dan samen op welke manier dit het best kan gebeuren.
Sociaal-emotioneel welbevinden van patiënt en naasten
- In beeld brengen van ondersteunende sociale netwerken: is de patiënt of de naaste omringd en kan men in zijn directe omgeving bij iemand terecht voor ondersteuning of hulp?
- Aandacht hebben voor de draagkracht en draaglast van de patiënt en naasten en bespreken of, en op welke manier, ondersteuning kan geboden worden om om te gaan met de ervaren moeilijkheden.
- Voorbeelden draaglast: moeilijkheden op het vlak van relaties, intimiteit of seksualiteit, financiële zorgen, praktische moeilijkheden, verminderde zelfredzaamheid, sociale isolatie,...
- Voorbeelden draagkracht: sociale omkadering en steun, ontspanning, lichamelijke conditie en comfort optimaliseren, aandacht voor waardevolle momenten,...
- Anticiperen op mogelijke toekomstige moeilijkheden: bv. tijdig naasten en mantelzorgers professioneel ondersteunen zodat overbelasting kan vermeden worden, optimaliseren sociale omkadering van de patiënt en naasten, tijdig inschakelen ondersteuning en hulp in de thuissituatie,... Daar waar nodig een expert inschakelen.
- Patiënt en naasten elkaar helpen begrijpen in hoe men alles beleeft, hoe men omgaat met de ervaren moeilijkheden en hoe men elkaar kan ondersteunen.
Autonomie, zelfredzaamheid en rollen
In welke mate heeft men nood aan:
- ondersteuning bij veranderingen in de rollen die men opneemt binnen de maatschappij, de familie of het sociale netwerk (bv. niet meer kunnen gaan werken, de kinderen niet meer van school kunnen gaan halen,...)
- communicatie met naasten of met zorgverleners
- het verzamelen van informatie of het nemen van beslissingen
- ondersteuning bij verminderde zelfredzaamheid
- hulp aan huis
- een andere woonomgeving
Bij het levenseinde
Het levenseinde brengt specifieke uitdagingen met zich mee die aandacht verdienen en waarbij men eventueel ondersteuning of hulp kan wensen. Mogelijke vragen die hier gesteld kunnen worden:
Heb je nood aan bijkomende informatie?
Heb je nood aan emotionele ondersteuning?
Zijn er nog zaken die je wenst te doen?
Zijn er zaken die je misschien niet meer wil?
Wat is helpend voor jou? Wat niet?
Zijn er nog verloren contacten die je misschien wil aanhalen?
Waar hoop je nog op?
Wat wens je te bespreken met betrekking tot jouw levenseinde of de toekomst met jouw naasten?
Zijn er in het verleden reeds wilsverklaringen opgesteld of wens je dit nog te doen?
Zijn er zaken die je op juridisch of notarieel vlak wenst in orde te brengen?
Zijn er zaken die je wil regelen voor jouw uitvaart?
Wil je thuis of in een palliatieve zorgeenheid verzorgd worden?
Verwijs indien nodig door naar de correcte instanties of experten.
De sociale dienst van de mutualiteit beschikt over een breed overzicht van mogelijkheden.
Mogelijke palliatieve voorzieningen
Na het overlijden
Ook na het overlijden kan je nog een rol vervullen voor de familie. Ook hier is het belangrijk goed af te toetsen in welke mate men hulp of ondersteuning wil bij zaken zoals:
- gezelschap (familie, vrienden, ondersteunende diensten mt bv. vrijwilligers, lotgenoten,...).
- emotionele ondersteuning (in eigen netwerk of professioneel).
- praktische hulp (eten maken, vervoer, poetsen, naar de winkel gaan,...).
- administratieve taken gerelateerd aan het overlijden.
- afleiding of activiteiten waarmee men even de batterijen kan opladen.
- aanleren van nieuwe vaardigheden of taken (die voordien werden opgenomen door de overledene).
- samen zoeken naar nieuwe kansen/mogelijkheden om terug het leven op te nemen waar mogelijk.