Wat als....

...je weggeroepen wordt tijdens een gesprek?

• Als je vooraf inschat dat je zou kunnen weggeroepen worden, geef dit aan bij aanvang van het gesprek.
• Benoem de urgentie, maak duidelijk dat je er nadien meteen weer voor de patiënt bent, maak concrete afspraken.

...de patiënt overmand wordt door emoties?

• Vang de emoties op.
  • Laat de emotie toe.
  • Geef de patiënt tijd.
  • Beschrijf gedrag, niet de persoon.
  • Benoem de emotie, benoem wat je ziet: “ik zie dat je bezorgd kijkt?”
  • Vraag of het correct is wat je ziet “Ik zie dat dat je boos maakt, klopt dat?”
  • Heb aandacht voor de patiënt die blokkeert – benoem ook deze emotie.
  • Stel vragen.
    • Wat denk je daarvan?, Hoe voel je je daarbij?, Wat maakt dat je deze gevoelens ervaart? Hoe zie je het verder? Waarom?
  • Laat stiltes zodat de patiënt tot rust kan komen.

• Bied structuur aan om de patiënt tot rust te laten komen: wie, hoe, wat heb je nodig?
• Bevraag of er iemand is die de patiënt kan opvangen na het gesprek.
• Bevraag waar de patiënt nood aan heeft.
• Geef mee wanneer, waar, hoe u of uw team bereikbaar is ter ondersteuning, opvolging.
• Maak een vervolgafspraak.
• Stel, indien nodig, het verdere gesprek uit tot een later moment, maar rond het goed af.

...de familieleden niet op dezelfde lijn zitten?

• Blijf rustig.
• Bevraag de standpunten en corrigeer indien nodig de misvattingen (rekening houden met taal, kennis,…).
• Leg uit dat verschillende zienswijzen kostbaar zijn en dat het belangrijk is om elkaars standpunt te begrijpen.
• Zoek naar en benoem de verbindende factoren in de verschillende meningen: zorgzaamheid, liefde, respect, patiënt niet willen verliezen, het beste willen voor elkaar,..
• Bevraag de verwachtingen van de verschillende partijen.
• Moedig elkaar aan om in dialoog te gaan.
• Als de situatie niet kalmeert, stop het gesprek, vang emoties op, maak een afspraak voor nieuw (familie)gesprek.
  • Spreek de verschillende partijen indien nodig eerst apart van elkaar (let op voor bondgenootschap in dat geval, blijf neutraal).
• Maak goede afspraken.
• Cave: schat overbelasting van de mantelzorger in.

...je niet veel tijd hebt voor een gesprek?

• Zelfs met een kort gesprek dat je aandachtig en empathisch voert, kan je al veel ondersteuning bieden. 
• Wees hier eerlijk over. Zeg aan het begin van het gesprek dat je helaas niet veel tijd hebt. 
• Zorg dat je niet gestoord wordt. 
• Ga even zitten. Dat toont aan dat je de persoon belangrijk vindt en dat je er toch (even) voor hem/haar wil zijn. 
• Heb aandacht voor je non-verbaal gedrag: toon dat je geïnteresseerd bent. 
• Je kan bv. zeggen: "Ik wou dat ik nog langer met jou kon praten, maar ik moet helaas weg." Zo voelen mensen zich echt gehoord. 
• Tracht indien mogelijk het gesprek op een ander moment verder te zetten. 

...je niet weet wat te zeggen?

• Het is oké om niet alles te weten of even niet te weten wat te zeggen. 
• Je mag dat ook zo zeggen aan de persoon, dat je het even niet weet. 
• Wees eerlijk. 
• Laten weten dat wat men zegt je raakt (en even sprakeloos maakt). Dat is een teken van verbinding. 
• Ga, indien mogelijk, te rade bij collega's en koppel terug of verwijs eventueel naar hen door.