Minderjarigen

Minderjarigen (personen jonger dan 18) zijn handelingsonbekwaam. Dit betekent dat zij geen handelingen mogen stellen die rechtsgevolgen met zich meebrengen, zoals bv. het ondertekenen van een contract.

Minderjarigen staan onder het gezag van hun wettelijke vertegenwoordigers, nl. hun ouders of voogd. 

Ontvoogde minderjarigen (personen van minder dan 18 jaar die, na een beslissing van een jeugdrechtbank, niet meer onder de ouderlijke macht staan) hebben dezelfde rechten als volwassenen.

Minderjarigen in de wet Patiëntenrechten

• De wet patiëntenrechten erkent expliciet dat sommige minderjarigen in staat zijn om een redelijke beoordeling van hun belangen te maken. Zij kunnen hun rechten als patiënt zelfstandig uitoefenen indien de zorgverlener hen daartoe bekwaam acht.
• De bekwame, minderjarige patiënt heeft het recht om zelfstandig, geïnformeerd, voorafgaandelijk en vrij toe te stemmen in iedere tussenkomst van de zorgverlener. Dit houdt ook het recht in om een zelfs levensnoodzakelijke tussenkomst te weigeren.
• In het geval van een onbekwame minderjarige zullen de ouders (voogd) in de plaats van hun kind dienen toe te stemmen met de tussenkomst. Ouders moeten hierbij in het belang van hun kind beslissen, en kunnen een levensnoodzakelijke ingreep niet weigeren voor hun onbekwaam, minderjarig kind.

Minderjarigen in de wet euthanasie

• Sinds 2014 kunnen oordeelsbekwame minderjarigen euthanasie vragen in bepaalde omstandigheden:
  • Minderjarige moet in staat zijn om de gevolgen van zijn verzoek in te schatten. De oordeelsbekwaamheid wordt op schrift bevestigd door psycholoog of jeugd/kinderpsychiater.
  • Enkel mogelijk bij ondraaglijk fysiek lijden door een somatische terminale aandoening.
  • Wettelijke vertegenwoordigers van de minderjarige (ouders) moeten instemmen en dit akkoord op schrift stellen.
• Euthanasie bij een kind dat niet binnen afzienbare tijd zal overlijden of waarbij het lijden enkel van psychische aard is, zoals in het geval van een psychiatrische aandoening, is dus niet mogelijk.  
• Een minderjarige kan geen wilsverklaring inzake euthanasie opstellen.

Minderjarigen en orgaandonatie

• Minderjarigen kunnen zich laten registreren als orgaandonor op het moment dat ze wilsbekwaam bevonden worden.
• Wanneer iemand in staat is om hierover een weloverwogen keuze te maken, is moeilijk objectief vast te stellen. Er is daarom geen exacte leeftijd bepaald.
• De gemeenteambtenaar die de aanvraag behandelt, beslist op het moment dat de minderjarige zijn keuze komt registreren of hij wilsbekwaam is.