paragraph
collapsed_text
Vooraf
- Download het registratiedocument: dit kan gebruikt worden als checklist voor de te volgen procedure.
- Raadpleeg TIJDIG de 2de of 3de (LEIF)arts.
Laat je niet verrassen door snelle ziekteprogressie. - Bepaal voor jezelf wie je aanwezig wilt bij de uitvoering.
bv. geraadpleegde (LEIF)arts, verpleegkundige, … - Heeft patiënt orde op zaken gesteld?
bv. inzake nalatenschap, bijleggen van ruzies, nemen van afscheid, regelen van uitvaart, wie wil de patiënt aanwezig hebben bij de euthanasie, … - Bespreking met verwanten (mits toelating patiënt).
bv. Kunnen zij zich vinden in de euthanasie; gelegenheid geven (tegenstrijdige) gevoelens te uiten; wie wil aanwezig zijn; wat te vertellen aan vrienden, kennissen, kleine kinderen in de familie; nazorg nodig/aanwezig. - Met patiënt (en verwanten) de technische uitvoering bespreken
bv. i.v. Infuus met fysiologisch water op voorhand; bolus-injectie van euthanaticum; onmiddellijk bewustzijnsverlies; overlijden binnen 5 minuten; mogelijke hoestreflex; volledig pijnloos. - Euthanatica tijdig bestellen en zelf afhalen.
- Met patiënt (en verwanten) dag en tijdstip afspreken.
Cave ‘speciale dagen’: bv. huwelijksverjaardag van iemand in de familie.
Dag zelf (bij aankomst)
- Vooraf (!) de medicatie prepareren, buiten de ziekenkamer; sedativum voor verwante(n) zo nodig.
- Enkele minuten te vroeg komen (desnoods in de auto of op de verpleegafdeling blijven wachten).
- Nakijken of het onderhoudsinfuus is aangelegd, of het (laten) aanleggen (‘techniciteit’ scheiden van het ultieme ogenblik: de injectie); supplementaire technische voorbereidingen niet in de kamer van de patiënt doen.
- Deur sluiten; bel, gsm en telefoon afzetten.
- Is er al afscheid genomen?
- Zijn er genoeg stoelen in de kamer?
- Repeteer ‘laatste’ gesprek (want dit onthoudt de familie jaren nadien!)
Tijdstip zelf
- Patiënt vragen hoe hij zich voelt en of hij de euthanasie echt wil (de laatste woorden zijn belangrijk, ook voor de eventuele rouw van nabestaanden).
- Vragen of iedereen aanwezig is zoals afgesproken?
- Ligt de patiënt comfortabel?
- Afscheid nemen (let ook op niet-verbale communicatie: géén stijlbreuk met vroegere contacten) en zich bescheiden opstellen (‘onzichtbaar maken’) zodat naasten op hun manier kunnen afscheid nemen.
- Aandacht voor de naasten: rustig vermelden dat de ademhaling stopt (bv. mogelijkheid van ‘hoesten/hik’ vernoemen) na enkele minuten bij gebrek aan zuurstof en dat de overledene nadien verkleurt (lijkkleur).
- Na de injectie, tijdens het coma: nagaan hoe aanwezigen zich voelen; hen op de hoogte houden van de stand van zaken.
- Rustig én ‘professioneel’ aanwezig blijven tot patiënt is overleden: discreet nagaan of de patiënt is overleden (bv. carotis pulsaties; verkleuring aangezicht) liefst niet met technische hulpmiddelen (bv. stethoscoop).
Na het overlijden
- Meedelen dat de patiënt is overleden en hen condoleren.
- Bevestigen dat de wens van de patiënt is ingewilligd.
- Aanwezigen alleen laten afscheid nemen.
- Alle materiaal meenemen (spuit, …) eventueel dossier aanvullen, overlijdensakte (‘natuurlijke dood’) invullen.
- Afscheid nemen van de aanwezigen en hen benadrukken dat je ‘later’ (morgen, volgende week, volgend jaar) beschikbaar blijft om er nog eens over te praten.
parent